گزارشی از «گروه فعالان مساجد» در سبزوار

کسانی که در مساجد، کانون‌ها و پایگاه‌های فرهنگی فعالیت می‌کنند، باید هدف‌شان دست‌یافتن به یک جامعه‌ی اسلامی باشد. جامعه‌ای هرچند کوچک، به عنوان نمونه‌ی یک جامعه‌ی اسلامی (لا یکلف الله نفسا الا وسعها.)



اما به نظر می‌رسد مسجد به عنوان یک نمونه‌ی کوچک از یک جامعه ـ که متشکل از همه‌ی اقشار جامعه است ـ نمونه‌ی مناسب‌تری برای دست‌یافتن به یک جامعه‌ی اسلامی باشد. با این مقدمه ضرورت کار با محوریت مسجد مشخص می‌شود.



مسجد به عنوان یک جامعه‌ی کوچک باید داعیه‌دار رشد و شکوفایی استعدادهای انسانی باشد و به طور خلاصه روحیه‌ی خودباوری و خداباوری را در انسان ایجاد کند. یعنی مسجد یک پای‌گاه انسان‌سازی و جامعه‌سازی باشد. در چنین جامعه‌ی کوچکی (مسجد)، کار فرهنگی صرفاً کارهای اعتقادی نیست. بل‌که شامل فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، هنری و تمام فعالیت‌هایی است که برای حل مشکلات جامعه‌ی اسلامی لازم است.



“گروه فعالان مساجد” با محوریت مسجد کار خود را آغاز کرده و در پی آن است که به الگوهای یک مسجد اسلامی (قید اسلامی به معنی جدایی اسلام ناب از اسلام آمریکایی است) دست یابد. و برای رسیدن به این هدف به دنبال نیروهای فعال این عرصه است که با اتحاد یک‌دیگر این تفکر را در کار فرهنگی دنبال کنند. اهداف گروه را می‌توان در چند مورد خلاصه کرد:



۱/دست‌یافتن به الگوهای یک مسجد با ویژگی‌های اسلام ناب

۲/استفاده از تجربیات نیرو‌های فعال عرصه‌ی فرهنگی

۳/شکل‌گیری شبکه‌ی نیرو‌های فعال فرهنگی



ضرورت ایجاد گروه فعالان مساجد



این فکر از آن‌جا آغاز شد که می‌دیدیم بسیاری از نیروهای فعال مسجدی و اهل دغدغه در زمینه‌ی کار فرهنگی بعد از مدتی به دلایل مختلفی از جمله مسایل کاری و زندگی روزمره یا عمیق‌نبودن آموزش‌هایی که دیده‌اند از کارهای فرهنگی و تفکر مسجدی فاصله می‌گیرند. به همین خاطر مسأله‌ی ارتباط بین نیروهای فعال فرهنگی و فاصله‌نگرفتن از این تفکر (در هر زمانی و مکانی که هستند) یکی از دلایل اولیه‌ی شکل‌گیری گروه بود.



خوب برای این‌که این ارتباطات حفظ شوند و تفکر مسجدی (روح دردمندی در اجتماع) همیشه باقی باشد، باید این تفکر هم در ظاهر و هم در روح مسجدی‌ها شکل پیدا کند. مثلاٌ مسجد و جامعه‌ی مسجدی حداقل باید دغدغه‌ی تربیتی افراد آن جامعه را داشته باشد، یا به فکر مسایل دیگری از قبیل کار، ازدواج و… و مسایل معرفتی باشد.



با توجه به تعریفی که ما از مسجد ارایه داده بودیم، خیلی از مساجد ـ حتی مساجدی که خودمان در آن‌ها به نوعی مشغول بودیم ـ خارج از چنین تفکری قرار می‌گرفتند. ما مسجد را یک سنگر می‌دانستیم برای جهاد، آن هم در یک میدان وسیع. در همین راستا ما معتقد بودیم که کارهای فرهنگی باید به صورت غیردولتی و از طریق مجموعه‌های فرهنگی صورت گیرد. ولی این تفکرات راجع به مسجد و کار فرهنگی خیلی جاها خریدار نداشت.



از طرفی فکر کردیم این تفکر را ممکن است نیروهای فعال دیگری ـ که در مساجد دیگر حاضر به وقت گذاشتن در زمینه‌ی کار فرهنگی شده‌اند ـ نیز قبول داشته‌باشند یا حاضر به هم‌کاری با ما باشند. لذا به فکر شکل‌دادن گروهی با عنوان «گروه فعالان مساجد» شدیم . تشکیل رسمی گروه به تابستان ۸۷ برمی‌گردد.



برای این گروه کارکردهای زیادی می‌توان تعریف کرد که انجام فعالیت‌های زیر را با توجه به موقعیت و اقتضائاتی که گروه داشت ضروری دانستیم:



۱/نقش مشاوره و مربی برای سایر مساجد جهت پیاده‌شدن این تفکر. (برای عملیاتی‌شدن این نقش کار را از مساجدی شروع کردیم که به واسطه‌ی حضور نیروهای همان مسجد در گروه نسبت به آن مسجد شناخت بیش‌تری داشتیم.)



۲/اشاعه‌ی تفکر مسجد با وی‍‍ژگی‌های اسلام ناب



۳/هم‌سوشدن تفکر فرهنگی درست در مجموعه‌های فرهنگی به خصوص مسجد



۴/فعال نگه‌داشتن و رشدیافتن خودمان و دیگر نیروهای فعال مسجدی با بازشدن دریچه‌های بزرگ‌تر





فعالیت‌های “گروه فعالان مساجد”



برای پی‌گیری اهداف گروه چند بخش با وظایف مشخص در گروه شکل گرفت تا فعالیت‌های زیر را انجام دهد:



۱/توزیع و اطلاع‌رسانی مطالب فرهنگی از طریق تابلوهای اعلانات مساجد، سایت گروه و سایر کانال‌ها که با نام گروه و یا نام خود مساجد توزیع می‌شوند.



۲/دیده‌بان فرهنگی‌: همه اعضا موظف‌اند هرگونه روی‌داد‌، مطلب، موضوع و هرچیزی که فکر می‌کنند بایستی سایر اعضای گروه مطلع شوند را به گروه منتقل کنند. این مطالب بایستی حول محور مسایلی باشد که در پیش‌برد اهداف به گروه کمک کند. در واقع اعضا نقش دیده‌بانانی را ایفا می‌کنند که مراقب تحولات محیط پیرامون خود هستند.



۳/جلسات مطالعاتی: این جلسات هر هفته یک‌بار با موضوعاتی که ضروری است حول دو محور برگزار می شود: الف ـ مناسبات: سیاسی، مذهبی، اجتماعی و ب ـ معضلات اجتماعی.



۴/کتاب‌خانه‌ی مجازی: این بخش جهت ایجاد کتاب‌خانه‌ای بین اعضا ایجاد شده و هدف ترویج فرهنگ مطالعه و ایجاد انگیزه برای مطالعه را دنبال می‌کند.



۵/ بخش مالی: با توجه به این‌که گروه به جایی وابسته نیست، اجرای فعالیت‌ها از قبیل چاپ و تکثیر جزوات، هزینه‌های مالی در بر دارند. نیز با توجه به تعریفی که ما از فعالیت فرهنگی ارایه کرده بودیم، گروه می‌بایست در حد توان به اعضا در بخش‌های مختلف (اعم از اجتماعی، اقتصادی، درسی و …) کمک می‌کرد. به همین منظور صندوق مالی در گروه ایجاد شده است.



۶/نیروی انسانی و بانک اطلاعات اعضا: اعضای گروه از طریق معرفی سایر نیروهای فعال به این واحد و شناسایی نیروهای فعال فرهنگی و جذب آن‌ها، مجموعه‌ای از افراد و توانایی‌ها و استعدادهای مختلف گردآوری می‌کنند (با توجه به این‌که یکی از اهداف مجموعه در راستای معیارهای مسجد اسلامی، شکوفایی استعدادهای مسجدی‌ها است) که باعث رشد و شکوفایی مساجد در راستای اهداف گروه خواهد شد.



۷/ طرح‌های فرهنگی: گروه بایستی حرکت صعودی داشته باشد و در غیر این صورت محکوم به شکست است. لذا هر برنامه‌ای از قبیل جلسات سخن‌رانی، بحث و گفت‌وگو، نشریه، جزوات و… در حول محور اهداف گروه که اعضا به ذهن‌شان می‌رسد، آن‌را به صورت طرح با دبیر گروه مطرح می‌کنند و دبیر با هم‌کاری اعضای گروه اقدام به اجرای این طرح‌ها می‌کند.



۸/واحد آموزش: به منظور داشتن تفکر درست در قسمت‌های مختلف کار فرهنگی و هم‌چنین تغذیه‌ی فکری اعضا، این بخش تشکیل شد.



آسیب‌های گروه فعالان مساجد


با توجه به پراکنده‌بودن نیروهای فعال گروه و عدم تمرکز در مکان خاص با توجه به این‌که در شروع کار بیش‌تر فعالیت‌ها هم‌فکری است، انسجام کاری کمی مشکل است. هم‌چنین عدم تعریف واحد از کار فرهنگی یکی دیگر از مسایل پیش روی گروه است، اتحاد فکری در انگیزه‌های اعضای گروه نیز از چالش‌های گروه است.

منبع: نشریه فتیان

/ 0 نظر / 6 بازدید